Lokata, obligacje, ETF, TFI, UFK, FZD — co można trzymać na koncie
PPK, IKE, IKZE i OKI to opakowania podatkowe, a nie instrumenty. Wewnątrz nich znajdują się konkretne produkty: lokata, obligacje skarbowe, ETF-y, fundusze TFI, polisy inwestycyjne UFK oraz fundusze zdefiniowanej daty w PPK. Każdy z nich różni się ryzykiem rynkowym, kosztem rocznym i stopą zwrotu po kosztach.
Tabela instrumentów
| Instrument | Konta | Co kupujesz | Ryzyko rynkowe | Koszt roczny | Stopa po kosztach |
|---|---|---|---|---|---|
| Lokata długoterminowa | IKE, IKZE, OKI | Depozyt bankowy, gwarancja BFG do 100 tys. EUR | Bardzo niskie — kwota gwarantowana | Brak (zerwanie = utrata odsetek) | 3,0–4,2% (kalkulator podpowiada 4%) |
| Obligacje skarbowe | IKE, IKZE, OKI | Dług Skarbu Państwa (OTS/ROR/DOR/TOS/COI/EDO) | Bardzo niskie — gwarancja Skarbu Państwa | Brak; drobna opłata przy wcześniejszym wykupie | 2,0–5,4% (kalkulator podpowiada 5%) |
| ETF-y (rachunek maklerski) | IKE, IKZE, OKI | Koszyk odwzorowujący indeks — obligacji albo akcji | Zależy od indeksu: dłużny = niskie, akcyjny = wysokie | 0,05–0,5% + prowizja maklerska | dłużne 3–5,5%; akcyjne 6,5–9,5% (kalkulator podpowiada 8% — wariant akcyjny) |
| Fundusze inwestycyjne (TFI) | IKE, IKZE, OKI | Koszyk zarządzany aktywnie — od dłużnych po akcyjne | Zależy od subklasy: dłużny = niskie, akcyjny = wysokie | do 2% rocznie (limit ustawowy od 2022); średnio 1,5–2% | dłużne 1,5–4%; mieszane 3–7%; akcyjne 5–8% (kalkulator podpowiada 6%) |
| Polisy inwestycyjne (UFK) | IKE, IKZE, OKI | Te same fundusze, w opakowaniu ubezpieczeniowym | Jak w funduszach — zależy od tego, co w środku | Najwyższy: zarządzanie + dystrybucja + opłata likwidacyjna przy wcześniejszym wyjściu | 3–7% (kalkulator podpowiada 5%) |
| FZD (PPK) | PPK | Koszyk cyklu życia — sam zmienia proporcje akcji i obligacji z wiekiem | Wyższe u młodszych (więcej akcji), maleje automatycznie z wiekiem | max 0,5% rocznie + 0,1% od zysku (limit ustawowy) | 3–8,5% (kalkulator podpowiada 4% — wariant zachowawczy) |
Dlaczego ETF ma podpowiadane 8%, a fundusz 6%
Różnica między 8% dla ETF-u akcyjnego a 6% dla funduszu akcyjnego TFI wynika z kosztu, a nie z jakości inwestycji. ETF kosztuje 0,05–0,5% rocznie plus prowizja maklerska, natomiast fundusz TFI do 2% rocznie, średnio 1,5–2%. Oba instrumenty mogą trzymać ten sam koszyk akcji; różni je opłata za zarządzanie, która obniża stopę zwrotu po kosztach.
Ta sama zależność dotyczy polis inwestycyjnych UFK: te same fundusze w opakowaniu ubezpieczeniowym mają najwyższy koszt — zarządzanie, dystrybucja i opłata likwidacyjna przy wcześniejszym wyjściu — dlatego podpowiadana stopa wynosi 5%.
Podział według ryzyka
Ryzyko bardzo niskie
Lokata długoterminowa objęta gwarancją BFG do 100 tys. EUR oraz obligacje skarbowe z gwarancją Skarbu Państwa. W obu przypadkach kosztów bieżących nie ma; wcześniejsze wyjście oznacza utratę odsetek albo drobną opłatę za wykup.
Ryzyko zależne od zawartości
ETF-y i fundusze TFI mają ryzyko wynikające z indeksu lub subklasy: dłużne niskie, akcyjne wysokie. Stopy po kosztach to 3–5,5% dla ETF-ów dłużnych i 6,5–9,5% dla akcyjnych oraz 1,5–4%, 3–7% i 5–8% dla funduszy dłużnych, mieszanych i akcyjnych.
PPK — fundusz zdefiniowanej daty
W PPK instrument wybiera pracodawca. FZD to koszyk cyklu życia, który samodzielnie zmienia proporcje akcji i obligacji wraz z wiekiem, przy ustawowym limicie kosztów 0,5% rocznie plus 0,1% od zysku.
Na co uważać
- Koszt roczny obniża wynik co roku, także w latach ze stratą — inaczej niż prowizja jednorazowa.
- Ta sama nazwa instrumentu nie oznacza tego samego ryzyka: ETF i fundusz mogą być zarówno dłużne, jak i akcyjne.
- Wybór instrumentu i wybór opakowania podatkowego to dwie odrębne decyzje; zależności między nimi opisuje krok Elementy układanki.
Wartości z tego artykułu możesz podstawić do własnych założeń.
Policz to w kalkulatorze →Powiązane
Limity i stawki dotyczą roku podatkowego 2026. Ostatnia weryfikacja stanu prawnego: wrzesień 2026. Zasady OKI obowiązują od 1 stycznia 2027.